จิตวิทยาการเทรด - เทรดเอาคืน เทรดถี่เกิน ความกลัวและความโลภ
นักเทรดส่วนใหญ่เสียเงินเพราะอารมณ์ มากกว่าเพราะวิเคราะห์ผิด อารมณ์ที่อันตรายที่สุดคือ การเทรดเอาคืน การเทรดถี่เกิน ความกลัวตกรถ (FOMO) และความโลภ วิธีคุมที่ได้ผลคือกำหนดเพดานการเสียต่อวัน และจดบันทึกอารมณ์ทุกออเดอร์
ทำไมอารมณ์ถึงสำคัญ
เวลาเทรดใน บัญชีทดลอง หลายคนทำได้ดี แต่พอใช้เงินจริง ผลมักเปลี่ยนไป เพราะความกลัวและความโลภทำให้ตัดสินใจผิดแผน
อารมณ์ 4 แบบที่อันตรายที่สุด
| อารมณ์ | อาการ | กฎที่ช่วยได้ |
|---|---|---|
| เทรดเอาคืน (Revenge) | เพิ่งเสีย แล้วเปิดออเดอร์ใหม่ทันทีด้วย lot ใหญ่ขึ้น | เสียแล้วพัก 30 นาทีก่อนเปิดออเดอร์ใหม่ |
| เทรดถี่เกิน (Overtrade) | เปิดออเดอร์ทุกโอกาส เพราะกลัวพลาดหรือเบื่อ | กำหนดสูงสุด 2-3 ออเดอร์ต่อวัน |
| กลัวตกรถ (FOMO) | เห็นราคาวิ่งแรง แล้วไล่ซื้อที่จุดสูง | เข้าเฉพาะตามเงื่อนไขใน แผนเทรด |
| โลภและกลัว | กำไรนิดเดียวก็รีบปิด แต่ขาดทุนกลับปล่อยไว้นาน | ตั้ง Stop Loss และ Take Profit ตั้งแต่เปิดออเดอร์ |
สัญญาณว่าอารมณ์กำลังคุมคุณ
- เลื่อน Stop Loss ออกไปไกล เพราะไม่อยากยอมเสีย
- เปิด lot ใหญ่กว่าที่แผนกำหนด
- เทรดในเวลาที่ไม่ได้วางแผนไว้ เช่น ดึก ๆ หรือตอนเหนื่อย
- คิดว่า "ออเดอร์นี้ต้องถูกแน่นอน"
- เปิดแอปดูกำไรขาดทุนทุกนาที
5 กฎคุมอารมณ์
- เพดานต่อวัน: เสียถึง 3% ของเงินทุน หรือเสีย 2-3 ออเดอร์ติดกัน ให้หยุดวันนั้น
- ตั้งทุกอย่างก่อนเข้า: Stop Loss, Take Profit และ lot ต้องรู้ก่อนกด Buy หรือ Sell
- ไม่เฝ้าจอตลอด: ตั้งออเดอร์แล้วให้ระบบทำงาน
- จดอารมณ์: เพิ่มคอลัมน์ "รู้สึกยังไง" ในบันทึกการเทรด แล้วทบทวนท้ายสัปดาห์
- ใช้เงินที่เสียได้เท่านั้น: เงินที่ต้องใช้จ่ายประจำวันทำให้อารมณ์แรงขึ้นหลายเท่า
การเทรดที่ดีมักเป็นเรื่องน่าเบื่อ คือทำตามแผนเดิมซ้ำ ๆ ทุกวัน
กิจวัตรก่อน ระหว่าง และหลังเทรด
| ช่วง | ทำอะไร |
|---|---|
| ก่อนเทรด | เช็กข่าววันนี้ ตีโซน อ่านแผนหนึ่งรอบ ถามตัวเองว่าวันนี้เหนื่อยหรือหงุดหงิดไหม |
| ระหว่างเทรด | ทำตามเช็กลิสต์ก่อนกด ตั้ง Stop Loss และ Take Profit แล้วออกจากหน้าจอ |
| หลังเทรด | จดบันทึก ทั้งผลและอารมณ์ ไม่เปิดออเดอร์ใหม่ทันทีหลังปิด |
เสียติดกัน 2 ออเดอร์ ทำยังไง
- ปิดแอป อย่างน้อย 30 นาที
- เปิดบันทึกดูว่า 2 ออเดอร์นั้น ทำตามแผนไหม
- ถ้าทำตามแผน = เป็นเรื่องปกติของการเทรด ไม่ต้องแก้อะไร
- ถ้าไม่ทำตามแผน = หยุดวันนั้น พรุ่งนี้ค่อยเริ่มใหม่
ความคิดที่ทำให้เสียเงิน
| ความคิดที่ผิด | ความคิดที่ถูก |
|---|---|
| ออเดอร์นี้ต้องถูกแน่ๆ | ออเดอร์ไหนก็เสียได้ จึงต้องมี Stop Loss |
| เดี๋ยวราคาก็กลับมา | ถ้าราคาถึง Stop Loss แปลว่าแผนผิด ยอมรับแล้วไปต่อ |
| ต้องเอาคืนวันนี้ | ตลาดเปิดทุกวัน พรุ่งนี้ก็มีโอกาสใหม่ |
| ชนะ 5 ไม้ติด เพิ่ม lot ได้ | lot คิดจากความเสี่ยง ไม่ได้คิดจากความมั่นใจ |
จากบัญชีทดลองสู่เงินจริง
ตอนเริ่มเงินจริง ความรู้สึกจะต่างจากบัญชีทดลองมาก ให้เริ่มด้วย lot เล็กสุด หรือใช้ บัญชี Cent เพื่อให้ใจได้ปรับตัว แล้วค่อยเพิ่มขนาดเมื่อทำตามแผนได้เหมือนตอนฝึก
ถาม-ตอบท้ายบท
เสียติดกันหลายครั้ง ควรทำยังไง?
หยุดเทรดวันนั้น กำหนดกฎไว้ล่วงหน้า เช่น เสีย 2-3 ออเดอร์ติดกัน หรือเสียถึง 3% ของเงินทุนในวันเดียว ให้ปิดแอปทันที
ทำไมเทรดในบัญชีทดลองได้ แต่เงินจริงเสีย?
เพราะเงินจริงมีอารมณ์เข้ามาเกี่ยว การย้ายไปบัญชี Cent ก่อนช่วยให้ค่อย ๆ ชินกับความรู้สึกของเงินจริง
กลัวจนไม่กล้ากดเข้าออเดอร์ ทำยังไง?
มักเกิดจากเสี่ยงมากเกินไป ให้ลด lot ลงจนเงินที่อาจเสียเป็นจำนวนที่สบายใจ และทำตามเช็กลิสต์ ถ้าครบทุกข้อก็กดตามแผน